Đây, hứa là trả đúng hẹn. Đây là cách Khua đọc thôi nha, không phải phương pháp cao siêu gì. Ai thấy hợp thì nhặt về dùng.
1. ĐẦU TIÊN, KHUA KHÔNG ĐỌC TỪ ĐIỀU 1 TỚI ĐIỀU CUỐI
Đọc kiểu đó với Khua chắc tới Điều 7 là tâm trí đã ở nơi khác rồi
Khua thường nhìn cái khung trước:
– Văn bản này nói về cái gì? Áp dụng cho ai?
– Có bao nhiêu chương? Tên từng chương là gì?
– Phần mình đang quan tâm nằm ở đâu?
– Hiệu lực từ ngày nào?
– Có điều khoản chuyển tiếp không?
– Nó thay thế, sửa đổi, bổ sung văn bản nào?
Khua hay coi mục lục trước cũng vì vậy.
Ví dụ một Nghị định 70 điều mà vấn đề Khua đang cần nằm ở Chương III thì trước mắt Khua cần biết Chương III nằm ở đâu, đang xử lý chuyện gì. Chứ chưa cần nhét cả 70 điều vào đầu làm gì.
Sau đó Khua mới đi vào đúng phần mình cần đọc.
2. ĐỌC THÌ KHUA KHÔNG CỐ NHỚ NGUYÊN CÂU. KHUA BẮT KEYWORD
Đây mới là thứ Khua để ý nhiều.
Có một số chữ đang đọc nhanh mà Khua gặp là tự động đọc chậm lại:
– “phải” => nghĩa vụ, bắt buộc.
– “được” => được phép, nhưng coi tiếp được trong điều kiện nào.
– “không được” => cấm.
– “chỉ được” => phạm vi đã bị giới hạn, đọc kỹ phần phía sau.
– “nếu”, “khi”, “trường hợp” => bắt đầu có điều kiện áp dụng.
– “đáp ứng các điều kiện sau” => bắt đầu đếm 1, 2, 3 xem phải đáp ứng những gì.
– “đồng thời”, “và” => coi kỹ có phải thỏa mãn nhiều điều kiện cùng lúc không.
– “hoặc”, “một trong các trường hợp” => coi kỹ cách lựa chọn, đừng đọc “hoặc” thành “và”.
Đặc biệt là chữ “TRỪ…”.
Khua đang đọc nhanh mà gặp “trừ trường hợp…” là phanh lại ngay
Vì rất nhiều quy định đọc vế đầu thấy tưởng mình thuộc diện đó rồi, xuống dưới xuất hiện một chữ TRỪ là cuộc đời rẽ sang hướng khác.
Tương tự mấy cụm:
– Không áp dụng đối với…
– Không bao gồm…
– Trừ khi…
– Tùy từng trường hợp…
– Theo từng trường hợp…
Mấy cụm này Khua đều để ý vì nó đang thu hẹp, loại trừ hoặc chia trường hợp áp dụng.
3. GẶP CON SỐ LÀ KHUA CÀNG ĐỌC CHẬM
Mấy chữ này nhìn tưởng giống giống nhau nhưng lúc áp vào con số là khác đấy:
– Trên / dưới
– Từ / đến
– Không quá
– Tối đa / tối thiểu
– Ít nhất
– Không thấp hơn / không nhỏ hơn
– Không vượt quá
Ví dụ:
“Trên 3 tỷ” khác “từ 3 tỷ”.
“Dưới 10 tỷ” khác “không quá 10 tỷ”.
“Lớn hơn 10%” khác “từ 10% trở lên”.
Chỉ cần nhớ nhầm một chữ thôi là cái dấu >, <, ≥, ≤ trong đầu đổi luôn.
Nên gặp doanh thu, số tiền, tỷ lệ %, số ngày, số lần, thời hạn là Khua thường ghi riêng ra.
4. MỐC THỜI GIAN CŨNG LÀ THỨ KHUA HAY KHOANH
Ví dụ:
– “Kể từ ngày…”
– “Trong thời hạn…”
– “Chậm nhất…”
– “Trước ngày…”
– “Sau ngày…”
– “Tại thời điểm…”
– “Phát sinh kể từ…”
Đọc luật, đặc biệt mấy quy định về thuế, đôi khi nội dung nhớ đúng hết mà sai cái mốc thời gian là vẫn sai như thường.
Nên Khua hay tự hỏi thêm: Quy định này áp dụng cho việc phát sinh lúc nào? Mốc nào là mốc để xác định?
5. GẶP “THEO QUY ĐỊNH TẠI…” LÀ KHUA ĐI THEO NÓ LUÔN
Ví dụ đang đọc Khoản 2 mà thấy:
“…theo quy định tại khoản 3 Điều 15…”
Khua mở luôn khoản 3 Điều 15.
Khoản đó lại dẫn sang chỗ khác thì Khua lại lần tiếp.
Khua gọi vui là đọc kiểu lần dây điện
Điểm => Khoản => Điều => văn bản được dẫn chiếu.
Bởi nhiều lúc cái khoản mình đang đọc chỉ nói một nửa câu chuyện. Điều kiện, cách xác định hoặc ngoại lệ lại nằm ở cái Điều mà nó dẫn mình sang.
Đọc tới “theo quy định của pháp luật…” Khua cũng không mặc định là mình đã đọc xong. Có khi đằng sau câu đó còn nguyên một văn bản khác đang chờ mình
6. KHUA HAY ĐỌC “GIẢI THÍCH TỪ NGỮ” KHÁ SỚM
Cái này hồi mới đọc văn bản Khua cũng hay bỏ qua.
Vì nhìn thấy mấy từ quen quen lại nghĩ: “Ủa, từ này ai mà chẳng hiểu.”
Nhưng mình hiểu theo tiếng Việt thông thường chưa chắc giống cách văn bản đang quy định để hiểu.
Nên nếu văn bản đã giải thích một khái niệm thì Khua ghi nhận cái nghĩa đó trước.
Không thôi đọc được 20 Điều, suy luận hăng say, cuối cùng quay lại mới phát hiện ngay từ đầu mình đã hiểu sai cái keyword chính thì hơi mệt
7. KHUA HẠN CHẾ ĐỌC MỘT ĐIỀU ĐỨNG MỘT MÌNH
Cái này đặc biệt dễ dính khi tra Google.
Search đúng câu mình cần => Google nhảy ra đúng Điều => đọc thấy hợp lý quá => chốt luôn.
Khua thường chưa chốt.
Khua coi thêm:
– Điều này thuộc Chương nào?
– Đối tượng áp dụng có đúng trường hợp mình đang xử lý không?
– Khoản trên, khoản dưới nói gì?
– Điều trước, Điều sau có liên quan không?
– Có ngoại lệ ở chỗ khác không?
– Có dẫn chiếu sang quy định nào nữa không?
Vì một Điều có thể mình đọc đúng từng chữ nhưng áp sai đối tượng thì vẫn sai.
8. HIỆU LỰC VÀ ĐIỀU KHOẢN CHUYỂN TIẾP – KHUA GẦN NHƯ LUÔN KIỂM TRA
Tìm được một quy định đúng ý chưa vội hí hửng.
Khua coi tiếp:
– Văn bản có hiệu lực từ ngày nào?
– Hiện còn hiệu lực không?
– Đã bị sửa đổi, bổ sung gì chưa?
– Quy định mình đang đọc có bị thay thế không?
– Và quan trọng nhất: Tình huống của mình phát sinh vào thời điểm nào?
Có văn bản mới là Khua khá thích kéo xuống coi điều khoản chuyển tiếp.
Vì văn bản mới có hiệu lực hôm nay không có nghĩa tất cả những việc phát sinh trước hôm nay đều bê quy định mới vào xử lý.
Mấy câu kiểu “Đối với trường hợp phát sinh trước ngày…”, “Tiếp tục thực hiện theo…”, “Trường hợp đã…” là Khua đọc rất kỹ.
9. KHUA KHÔNG ĐỌC LUẬT – NGHỊ ĐỊNH – THÔNG TƯ THÀNH TỪNG CỤC RỜI NHAU
Khua thường hình dung nó thành một cái cây:
Luật => nguyên tắc, khung chính nằm đâu?
Nghị định => quy định chi tiết cái gì?
Thông tư/văn bản hướng dẫn liên quan => phần cần thực hiện cụ thể nằm đâu?
Văn bản sửa đổi, bổ sung => có gì đã thay đổi?
Điều khoản chuyển tiếp => trường hợp cũ, mới xử lý thế nào?
Có văn bản hợp nhất thì Khua cũng thích dùng để đọc cho đỡ phải vừa đọc vừa chắp vá trong đầu.
Nhưng lúc cần trích căn cứ chính xác thì Khua vẫn quay lại kiểm tra văn bản gốc, văn bản sửa đổi và hiệu lực.
10. CÁI GIÚP KHUA NHỚ LÂU NHẤT: GẮN QUY ĐỊNH VỚI TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
Khua đọc xong một quy định thường tự bịa ra một công ty A.
Cho nó doanh thu. Cho nó một giao dịch. Cho nó một tình huống.
Rồi hỏi:
“Nếu A rơi vào đây thì xử lý thế nào?”
Ví dụ văn bản quy định một ngưỡng doanh thu thì Khua cho A nằm dưới mức đó – đúng bằng mức đó – trên mức đó, rồi xem kết quả thay đổi thế nào.
Quy định có 3 điều kiện thì Khua thử cho A thiếu 1 điều kiện xem còn được áp dụng không.
Có chữ “trừ trường hợp…” thì cho A rơi đúng vào trường hợp bị trừ, coi kết quả chạy về đâu.
Tự nhiên đọc như vậy dễ nhớ kinh khủng.
Vì lúc đó Khua không còn nhớ một đoạn chữ nữa. Khua nhớ một tình huống.